CEPA mở ra thời điểm vàng để doanh nghiệp Việt vươn ra Trung Đông và thế giới

Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA) đang mở ra một giai đoạn hợp tác mới giữa hai nước, không chỉ thúc đẩy thương mại và đầu tư mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận những thị trường rộng lớn hơn. Đại sứ Việt Nam tại UAE Nguyễn Thanh Diệp đã chia sẻ về những cơ hội, thách thức và lời khuyên dành cho doanh nghiệp Việt trong hành trình chinh phục thị trường này.

PV: Xin Đại sứ cho biết, sau khi CEPA chính thức được ký kết, doanh nghiệp Việt Nam sẽ cảm nhận rõ nhất những thay đổi nào trong giai đoạn 2025-2026?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: Sau chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Phạm Minh Chính tới UAE (tháng 10/2024) và việc ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Việt Nam - UAE (CEPA), quan hệ hai nước đã bước sang giai đoạn hợp tác thực chất và toàn diện hơn. Đối với cộng đồng doanh nghiệp, thay đổi rõ nét nhất trong giai đoạn 2025-2026 là môi trường kinh doanh ngày càng thuận lợi, minh bạch và có tính dự báo cao hơn nhờ khuôn khổ pháp lý mà CEPA tạo ra.

UAE không chỉ là thị trường có sức mua lớn mà còn là trung tâm thương mại, logistics và tài chính hàng đầu khu vực, mở ra cơ hội để hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận rộng hơn các thị trường Trung Đông, châu Phi, Nam Á và châu Âu. Trong giai đoạn 2025-2026, kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng mạnh so với trước đó.

Bên cạnh đó, chúng tôi ghi nhận sự quan tâm ngày càng lớn của các nhà đầu tư UAE đối với Việt Nam trong các lĩnh vực hạ tầng, logistics, năng lượng, năng lượng tái tạo, công nghệ cao và tài chính. Một tín hiệu tích cực khác là các hoạt động kết nối doanh nghiệp, xúc tiến thương mại và đầu tư giữa hai nước diễn ra sôi động hơn với sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, đối tác UAE và Đại sứ quán Việt Nam tại UAE. Tôi tin đây là thời điểm thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện tại UAE và từ đó vươn ra các thị trường quốc tế.

PV: UAE được xem là cửa ngõ vào Trung Đông, châu Phi và nhiều thị trường quốc tế. Theo Đại sứ, đâu là những lĩnh vực doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế cạnh tranh lớn nhất?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: UAE là một trong những trung tâm thương mại, logistics và tài chính quan trọng của thế giới. Với hệ thống cảng biển, sân bay và các khu thương mại tự do hiện đại, UAE không chỉ là thị trường tiêu dùng có sức mua cao mà còn là cửa ngõ để doanh nghiệp tiếp cận Trung Đông, châu Phi, Nam Á và châu Âu. Đồng thời, UAE đang ưu tiên phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Doanh nghiệp Việt Nam có nhiều lợi thế trong các lĩnh vực đáp ứng nhu cầu nhập khẩu lớn của UAE. Trước hết là nông sản và thực phẩm như gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, trái cây nhiệt đới, thủy sản và thực phẩm chế biến chất lượng cao. Khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về chất lượng, an toàn thực phẩm và chứng nhận Halal, các sản phẩm này còn có thể mở rộng sang nhiều thị trường Hồi giáo khác thông qua UAE.

Ngoài ra, các ngành dệt may, da giày, đồ gỗ, nội thất, vật liệu xây dựng và hàng tiêu dùng cũng có nhiều tiềm năng nhờ năng lực sản xuất ngày càng cao và khả năng cạnh tranh về giá. Tôi cũng cho rằng các doanh nghiệp tài chính, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của Việt Nam có nhiều cơ hội hợp tác nếu lựa chọn đúng phân khúc, phát huy thế mạnh về giải pháp công nghệ, chi phí cạnh tranh và tốc độ triển khai.

Với động lực từ CEPA, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam không chỉ có cơ hội tiếp cận thị trường UAE mà còn có thể xem đây là trung tâm để mở rộng sang Trung Đông, châu Phi, Nam Á và châu Âu. Điều quan trọng là đầu tư cho đổi mới sáng tạo, xây dựng thương hiệu quốc tế và thiết lập quan hệ đối tác lâu dài. Đây là thời điểm thích hợp để doanh nghiệp Việt chuyển từ tư duy "bán hàng" sang tư duy "phát triển thị trường" bền vững.

Đại sứ Việt Nam tại UAE Nguyễn Thanh Diệp

PV: Khác biệt về văn hóa kinh doanh, pháp lý và tiêu chuẩn Halal có phải là rào cản lớn đối với doanh nghiệp Việt Nam?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: Nhiều doanh nghiệp Việt Nam khi lần đầu tiếp cận UAE thường băn khoăn về sự khác biệt trong văn hóa kinh doanh, quy định pháp lý và các tiêu chuẩn như Halal. Tuy nhiên, theo tôi, đây không nên được xem là rào cản mà là những yêu cầu cần được hiểu đúng và chuẩn bị kỹ.

Thách thức lớn nhất không nằm ở sự khác biệt, mà ở việc thiếu thông tin và sự chuẩn bị. UAE có môi trường kinh doanh minh bạch, hệ thống pháp luật hiện đại và đề cao tính chuyên nghiệp. Doanh nghiệp muốn thành công cần nghiên cứu kỹ thị trường, nắm vững các quy định về nhập khẩu, tiêu chuẩn kỹ thuật, sở hữu trí tuệ cũng như các yêu cầu về chứng nhận Halal đối với thực phẩm và một số ngành hàng liên quan.

Về văn hóa kinh doanh, doanh nghiệp cần coi trọng việc xây dựng niềm tin, giữ uy tín, thực hiện đúng cam kết và kiên trì phát triển quan hệ lâu dài với đối tác. Sự tôn trọng khác biệt văn hóa cùng phong cách làm việc chuyên nghiệp sẽ tạo nền tảng cho hợp tác bền vững.

Hiện nay, doanh nghiệp Việt Nam không phải tự mình vượt qua những thách thức đó. Các cơ quan chức năng của hai nước cùng Đại sứ quán Việt Nam tại UAE luôn sẵn sàng hỗ trợ kết nối đối tác, cung cấp thông tin thị trường và đồng hành trong quá trình tìm hiểu, triển khai hoạt động kinh doanh. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tư duy hội nhập, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể thành công tại UAE và mở rộng sang các thị trường lớn hơn.

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp và Phó Tổng thống UAE Sheikh Mansour bin Zayed Al Nahyan năm 2024. Ảnh ĐSQ VN tại UAE

PV: Xin Đại sứ cho biết, hiện Đại sứ quán Việt Nam tại UAE đang hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường như thế nào?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: Hỗ trợ doanh nghiệp là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đại sứ quán Việt Nam tại UAE. Chúng tôi luôn xác định thành công của doanh nghiệp Việt Nam tại UAE cũng là thước đo hiệu quả của công tác ngoại giao kinh tế.

Thời gian qua, Đại sứ quán đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội doanh nghiệp và các cơ quan chức năng của UAE để tổ chức các chương trình xúc tiến thương mại, kết nối giao thương, hội thảo đầu tư và các đoàn doanh nghiệp khảo sát thị trường. Đồng thời, Đại sứ quán thường xuyên cung cấp thông tin về môi trường đầu tư, chính sách mới, xu hướng thị trường; giới thiệu đối tác, hỗ trợ xác minh thông tin doanh nghiệp và tư vấn về thủ tục, pháp lý cũng như tập quán kinh doanh tại UAE.

Trong bối cảnh CEPA đã có hiệu lực, chúng tôi cũng tăng cường phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả các ưu đãi của hiệp định, đồng thời kết nối với các trung tâm thương mại, khu thương mại tự do và các quỹ đầu tư của UAE. Tôi khuyến khích các doanh nghiệp chủ động liên hệ với Đại sứ quán ngay từ giai đoạn tìm hiểu thị trường thay vì chỉ tìm đến khi gặp khó khăn. Chúng tôi luôn sẵn sàng cung cấp thông tin, kết nối đối tác phù hợp và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển tại UAE.

PV: UAE có thể mang đến những cơ hội gì cho thế hệ doanh nhân trẻ, đặc biệt là nữ doanh nhân Việt Nam, thưa Đại sứ?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: Theo tôi, UAE là điểm đến rất đáng cân nhắc đối với thế hệ doanh nhân trẻ Việt Nam, đặc biệt là các nữ doanh nhân mong muốn mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế. Đây là nền kinh tế năng động, cởi mở, có hạ tầng hiện đại và chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo. Không chỉ là một thị trường tiềm năng, UAE còn là trung tâm kết nối thương mại, tài chính và đầu tư của Trung Đông, châu Phi, Nam Á và châu Âu.

Điều tôi ấn tượng là UAE luôn tạo điều kiện để các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ phát triển. Phụ nữ ngày càng giữ nhiều vị trí lãnh đạo trong khu vực công và tư nhân, đồng thời có nhiều cơ hội tham gia các mạng lưới kết nối kinh doanh và đổi mới sáng tạo. Đây là môi trường thuận lợi để các nữ doanh nhân Việt Nam học hỏi kinh nghiệm, mở rộng quan hệ hợp tác và khẳng định năng lực trên thị trường quốc tế.

Lời khuyên của tôi là hãy chuẩn bị thật kỹ trước khi bước ra thế giới. Bên cạnh sản phẩm, dịch vụ chất lượng, doanh nghiệp cần đầu tư vào quản trị, xây dựng thương hiệu, nâng cao năng lực ngoại ngữ, am hiểu văn hóa kinh doanh quốc tế và sẵn sàng thích ứng với các tiêu chuẩn toàn cầu.

Đừng chỉ nhìn UAE như một thị trường xuất khẩu, mà hãy xem đây là một "bệ phóng" để xây dựng hiện diện lâu dài và từng bước mở rộng sang các thị trường lớn hơn.

PV: Theo Đại sứ, trong 5 năm tới, quan hệ kinh tế Việt Nam - UAE sẽ phát triển theo hướng nào và đâu là yếu tố quyết định thành công?

Đại sứ Nguyễn Thanh Diệp: Tôi tin rằng trong 5 năm tới, quan hệ kinh tế Việt Nam - UAE sẽ bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ hơn cả về quy mô lẫn chất lượng. Hiệp định CEPA sẽ là động lực quan trọng thúc đẩy thương mại song phương, đồng thời mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực đầu tư, logistics, tài chính, năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và kinh tế xanh.

Tôi kỳ vọng UAE sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm trung chuyển hàng hóa và dòng vốn của Việt Nam tại Trung Đông và châu Phi, trong khi Việt Nam ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư UAE nhờ môi trường kinh doanh ổn định, quy mô thị trường lớn và tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Quan hệ giữa hai nước sẽ không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa mà sẽ phát triển theo hướng cùng tham gia chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị và các dự án đầu tư chiến lược.

Tuy nhiên, tốc độ và chiều sâu hợp tác sẽ phụ thuộc vào nỗ lực của cả hai phía. Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, triển khai hiệu quả các cam kết trong CEPA và tạo môi trường đầu tư minh bạch, thuận lợi. Các doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Tôi tin tưởng rằng, với nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp, sự quyết tâm của Chính phủ hai nước và tinh thần năng động của cộng đồng doanh nghiệp, Việt Nam và UAE sẽ xây dựng được một mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả, thực chất và có tính bổ trợ cao, đóng góp tích cực cho sự phát triển của mỗi nước cũng như tăng cường kết nối giữa hai khu vực.

Xin cảm ơn Đại sứ!